Udostępnij stronę

Tomasz Latawiec

Tomasz Latawiec

Panel dyskusyjny: Odbiór robót budowlanych oraz kary umowne

1.    Znaczenie odbioru robót w procesie inwestycyjnym
Art. 647 Kodeksu cywilnego precyzuje obowiązki stron umowy o roboty budowlane – inwestor jest zobowiązany do dokonania wymaganych przez właściwe przepisy czynności związanych z przygotowaniem robót, w szczególności do przekazania terenu budowy i dostarczenia projektu oraz do ODEBRANIA OBIEKTU i wypłaty wynagrodzenia. Wykonawca natomiast jest zobowiązany do oddania przewidzianego w umowie obiektu, wykonanego zgodnie z projektem i z zasadami wiedzy technicznej.
Tak więc odbiór robót jest momentem przełomowym w procesie inwestycyjnym, bowiem ma decydujące znaczenie dla powstania obowiązku wypłaty wynagrodzenia. Choć regułą jest prowadzenie odbioru w formie pisemnej w postaci tzw. protokołu odbioru, skuteczne może być również dokonanie faktycznego odbioru bez sporządzania formalnego protokołu.  
Kwestie do dyskusji:
- Czy Zamawiający może uzależnić w umowie odbiór robót od braku jakichkolwiek wad?
- Czy Zamawiający może wymagać dokonania odbioru robót w formie pisemnej?
- Czy Wykonawca może zgłosić do odbioru roboty bez ich faktycznego ukończenia?
- Czy Wykonawca może zgłosić do odbioru roboty bez sporządzenia dokumentacji powykonawczej?
- Czy Wykonawca może domagać się wynagrodzenia z chwilą rozpoczęcia użytkowania obiektu przez Zamawiającego?
- Protokół odbioru – oświadczenie woli czy oświadczenie wiedzy?
- Odbiór Robót w Warunkach Kontraktowych FIDIC, SK 10.1; 10.2.

2.    Kary w umowie o roboty budowlane
Kary umowne są elementem nieodzownym każdej umowy o roboty budowlane. O tym, jak długi jest katalog kar umownych, decyduje Zamawiający. O konieczności stosowania kar umownych w zasadzie nie ma co dyskutować, jednak stale aktualne jest pytanie o to, za co karać Wykonawców  oraz o to, czy kary umowne mogą przewyższać wysokość wynagrodzenia umownego. Trzeba pamiętać, że odszkodowanie jest swojego rodzaju karą umowną nakładaną na Wykonawców.
Osobną kwestią jest dochodzenie naliczonych kar umownych – kiedy można skorzystać z gwarancji należytego wykonania, a kiedy potrącić naliczoną karę umowną z płatności należnej Wykonawcy.  
Kwestie do dyskusji:
- Czy dłuższy katalog kar umownych wpływa mobilizująco na Wykonawcę?
- Czy Wykonawcy w swoich ofertach szacują ryzyko konieczności zapłaty kar umownych i czy wpływa to na wysokość oferowanej ceny?
- Kary umowne za nieosiągnięcie tzw. kamieni milowych;
- Miarkowanie kar umownych;
- Praktyczne znaczenie SK 10.2 Warunków Kontraktowych FIDIC w odniesieniu do redukcji wysokości kary umownej za opóźnienie lub zwłokę.

Tomasz Paweł Latawiec, SIDiR, Niezależny Inżynier Konsultant, Ekspert i Rozjemca FIDIC, Arbiter
Absolwent Politechniki Warszawskiej (Wydział Inżynierii Lądowej) oraz studiów podyplomowych „Kontrakty na roboty budowlane według polskich i międzynarodowych procedur” na Politechnice Gdańskiej (Wydział Inżynierii Lądowej i Środowiska).
Prezes Zarządu Stowarzyszenia Inżynierów Doradców i Rzeczoznawców (SIDiR). Wiceprezes Sądu Arbitrażowego przy SIDiR. Ekspert i Rozjemca z listy SIDiR. Arbiter Sądu Arbitrażowego przy SIDiR. Współzałożyciel i Członek Rady Stowarzyszenia „Inicjatywa dla Infrastruktury”, współzałożyciel i Członek Komisji Rewizyjnej Stowarzyszenia „BIM dla Polskiego Budownictwa”.  Członek Kolegium Redakcyjnego Biuletynu Informacyjnego SIDiR „Konsultant” oraz zespołu redakcyjnego Wydawnictwa INŻYNIERIA sp. z o.o.
Powoływany do Komisji Rozjemstwa w Sporach i Zespołów Orzekających przy Sądach Arbitrażowych. Autor licznych artykułów z dziedziny prawa zamówień publicznych, prawa budowlanego, WK FIDIC oraz felietonów środowiskowych. Autor SIWZ dla projektów POIiŚ, zarówno na roboty budowlane, jak i na usługi Inżyniera oraz z zakresu gospodarki odpadami. Audytor i autor opinii w zakresie realizacji umów o zamówienia publiczne na roboty budowlane i usługi. Doradca i konsultant z zakresu prawa zamówień publicznych i WK FIDIC dla zamawiających (jednostek realizujących projekt) oraz wykonawców z sektora infrastruktury, ochrony środowiska i gospodarki opadami. Doświadczenia zawodowe z wielu kontraktów realizowanych w oparciu o Warunki Kontraktowe FIDIC. Propagator stosowania WK FIDIC w ich niezmienionej formie, zgodnej z pierwotnym „duchem” FIDIC.