{"id":9063,"date":"2026-09-28T12:13:43","date_gmt":"2026-09-28T12:13:43","guid":{"rendered":"https:\/\/konferencje.inzynieria.com\/bibki2026\/?post_type=prelegenci&p=9063"},"modified":"2026-09-29T07:31:37","modified_gmt":"2026-09-29T07:31:37","slug":"dr-hab-inz-grzegorz-kacprzak-prof-pw","status":"publish","type":"prelegenci","link":"https:\/\/konferencje.inzynieria.com\/bibki2026\/speaker\/dr-hab-inz-grzegorz-kacprzak-prof-pw\/","title":{"rendered":"dr hab. in\u017c. Grzegorz Kacprzak, prof. PW"},"content":{"rendered":"

Nowe podej\u015bcie do projektowania geotechnicznego podtorza kolejowego z uwzgl\u0119dnieniem oddzia\u0142ywa\u0144 dynamicznych i osiada\u0144 kumulacyjnych<\/strong><\/p>\n

Projektowanie geotechniczne podtorza kolejowego w Polsce i innych pa\u0144stwach Unii Europejskiej opiera si\u0119 na wsp\u00f3lnych podstawach normowych, obejmuj\u0105cych TSI INF, Eurokod 1 (EN 1991-2), Eurokod 7 (EN 1997) oraz normy dotycz\u0105ce rob\u00f3t ziemnych. Do podstawowych zagadnie\u0144 projektowych nale\u017c\u0105 stateczno\u015b\u0107 budowli ziemnych, no\u015bno\u015b\u0107 i sztywno\u015b\u0107 pod\u0142o\u017ca oraz kontrola deformacji wp\u0142ywaj\u0105cych na utrzymanie wymaganej geometrii toru. Zgodnie ze Standardami Technicznymi PKP PLK stateczno\u015b\u0107 podtorza w stanie granicznym no\u015bno\u015bci nale\u017cy sprawdza\u0107 wed\u0142ug PN-EN 1997-1, stosuj\u0105c podej\u015bcie obliczeniowe DA3 oraz zestaw wsp\u00f3\u0142czynnik\u00f3w cz\u0119\u015bciowych A2 + M2 + R3, z uwzgl\u0119dnieniem sta\u0142ego obci\u0105\u017cenia nawierzchni kolejowej. Autor odniesie si\u0119 r\u00f3wnie\u017c do wymaga\u0144 rozporz\u0105dzenia Ministra Infrastruktury z dnia 17 wrze\u015bnia 2026 r. w sprawie warunk\u00f3w technicznych, jakim powinny odpowiada\u0107 budowle kolejowe i ich usytuowanie (Dz. U. z 2026 r. poz. 1225), kt\u00f3re wzmacnia kierunek proponowanego podej\u015bcia, wymagaj\u0105c uwzgl\u0119dnienia oddzia\u0142ywa\u0144 dynamicznych, drga\u0144 oraz trwa\u0142ych i spr\u0119\u017cystych odkszta\u0142ce\u0144 podtorza, nie okre\u015bla jednak wprost metody oceny rezonansu ani osiada\u0144 kumulacyjnych.
\nAnaliza rozwi\u0105za\u0144 stosowanych przez europejskich zarz\u0105dc\u00f3w infrastruktury kolejowej \u2014 m.in. DB InfraGO, \u00d6BB, Banedanmark, Trafikverket, ADIF, V\u00e4yl\u00e4virasto, Spr\u00e1va \u017eeleznic i \u017dSR \u2014 wskazuje, \u017ce wsp\u00f3lnym punktem odniesienia pozostaje model obci\u0105\u017cenia LM71. Coraz wi\u0119ksz\u0105 uwag\u0119 po\u015bwi\u0119ca si\u0119 jednak trwa\u0142o\u015bci eksploatacyjnej podtorza, deformacjom d\u0142ugotrwa\u0142ym i oddzia\u0142ywaniom dynamicznym. W wielu krajach europejskich kryteria u\u017cytkowalno\u015bci formu\u0142uje si\u0119 funkcjonalnie, odnosz\u0105c je do zachowania geometrii toru, mo\u017cliwo\u015bci jego regulacji oraz trwa\u0142o\u015bci infrastruktury, a nie do pojedynczego kryterium osiadania.
\nNa tym tle polskie wymagania wyr\u00f3\u017cniaj\u0105 si\u0119 jednoznacznym okre\u015bleniem kryteri\u00f3w r\u00f3\u017cnic osiada\u0144 eksploatacyjnych: 4 mm\/rok na odcinku 30 m oraz 10 mm\/rok na odcinku 200 m. W analizach podtorza model LM71 zast\u0119puje si\u0119 zazwyczaj r\u00f3wnowa\u017cnym obci\u0105\u017ceniem roz\u0142o\u017conym, kt\u00f3re po uwzgl\u0119dnieniu wsp\u00f3\u0142czynnika klasyfikacyjnego przyjmuje warto\u015b\u0107 oko\u0142o 63 kPa.
\nPomimo rozbudowanego systemu wymaga\u0144 wsp\u00f3\u0142czesna praktyka projektowa koncentruje si\u0119 przede wszystkim na statycznej lub quasi-statycznej odpowiedzi pod\u0142o\u017ca gruntowego. Rzeczywiste oddzia\u0142ywanie ruchu kolejowego ma natomiast charakter dynamiczny i cykliczny. Przejazd poci\u0105gu generuje wymuszenia o cz\u0119stotliwo\u015bciach zale\u017cnych m.in. od pr\u0119dko\u015bci jazdy i geometrii taboru, a pod\u0142o\u017ce gruntowe charakteryzuje si\u0119 w\u0142asnymi cz\u0119stotliwo\u015bciami drga\u0144. Do\u015bwiadczenia niemieckie wskazuj\u0105, \u017ce w przypadku grunt\u00f3w s\u0142abono\u015bnych o zachowaniu podtorza mog\u0105 decydowa\u0107 nie tylko napr\u0119\u017cenia statyczne, lecz tak\u017ce ryzyko rezonansu pomi\u0119dzy wymuszeniem od ruchu kolejowego a drganiami w\u0142asnymi pod\u0142o\u017ca.
\nW referacie zostanie przedstawiona propozycja rozszerzenia obecnej procedury projektowania geotechnicznego o dwa wzajemnie powi\u0105zane elementy.
\nPierwszym z nich jest ocena ryzyka rezonansu pod\u0142o\u017ca, polegaj\u0105ca na por\u00f3wnaniu cz\u0119stotliwo\u015bci wymusze\u0144 generowanych przez przeje\u017cd\u017caj\u0105ce poci\u0105gi z cz\u0119stotliwo\u015bciami w\u0142asnymi warstw gruntowych, wyznaczanymi na podstawie bada\u0144 SCPT, SDMT i innych metod geofizycznych. Na tej podstawie opracowano autorski nomogram dostosowany do warunk\u00f3w polskich, inspirowany metodologi\u0105 stosowan\u0105 przez Deutsche Bahn do jako\u015bciowej oceny podatno\u015bci dynamicznej linii kolejowych przebiegaj\u0105cych przez grunty s\u0142abono\u015bne. Narz\u0119dzie umo\u017cliwia wst\u0119pn\u0105 identyfikacj\u0119 odcink\u00f3w potencjalnie nara\u017conych na rezonans i wskazanie obszar\u00f3w wymagaj\u0105cych bardziej zaawansowanych analiz.
\nDrugim elementem jest nowe podej\u015bcie do prognozowania osiada\u0144 eksploatacyjnych. W referacie zaproponowano, aby wymaganie PKP PLK dotycz\u0105ce prognozy osiada\u0144 \u201ew eksploatacji\u201d odnosi\u0107 przede wszystkim do przyrostu deformacji po przekazaniu linii do ruchu, a nie do ca\u0142kowitych osiada\u0144 obliczanych od pierwszego przy\u0142o\u017cenia obci\u0105\u017cenia LM71. W praktyce kryteria 4 mm\/rok na odcinku 30 m i 10 mm\/rok na odcinku 200 m bywaj\u0105 odnoszone do ca\u0142kowitych r\u00f3\u017cnic osiada\u0144 wywo\u0142anych statycznym odpowiednikiem obci\u0105\u017cenia \u03b1\u00b7LM71. Podej\u015bcie to jest konserwatywne, lecz nie odzwierciedla w pe\u0142ni cyklu \u017cycia infrastruktury. Zaproponowana interpretacja uwzgl\u0119dnia kolejno budow\u0119 podtorza, konsolidacj\u0119 pod\u0142o\u017ca, regulacj\u0119 toru przed oddaniem do ruchu oraz dalsz\u0105 akumulacj\u0119 osiada\u0144 w okresie eksploatacji. Osiadania eksploatacyjne s\u0105 w tym uj\u0119ciu traktowane jako proces kumulacji trwa\u0142ych odkszta\u0142ce\u0144, zale\u017cny od liczby cykli obci\u0105\u017cenia, w\u0142a\u015bciwo\u015bci dynamicznych gruntu oraz stopnia zbli\u017cenia cz\u0119stotliwo\u015bci wymusze\u0144 do cz\u0119stotliwo\u015bci w\u0142asnych uk\u0142adu tor\u2013pod\u0142o\u017ce.
\nPrzedstawiona metodyka ma charakter przesiewowy i \u0142\u0105czy klasyczn\u0105 geotechnik\u0119 kolejow\u0105 z elementami dynamiki grunt\u00f3w. Jej celem jest zainicjowanie dyskusji nad uwzgl\u0119dnianiem ryzyka rezonansu i osiada\u0144 kumulacyjnych jako integralnych sk\u0142adnik\u00f3w projektowania oraz oceny trwa\u0142o\u015bci podtorza kolejowego, w szczeg\u00f3lno\u015bci na liniach przebiegaj\u0105cych przez obszary wyst\u0119powania grunt\u00f3w s\u0142abono\u015bnych.
\nG\u0142\u00f3wna teza referatu
\nProjektowanie geotechniczne podtorza kolejowego powinno ewoluowa\u0107 od analizy osiada\u0144 wywo\u0142anych statycznym modelem obci\u0105\u017cenia LM71 w kierunku zintegrowanej oceny odpowiedzi dynamicznej pod\u0142o\u017ca, ryzyka rezonansu oraz kumulacji trwa\u0142ych odkszta\u0142ce\u0144 powodowanych rzeczywistym, wielokrotnie powtarzanym ruchem kolejowym.<\/p>\n

Dr hab. in\u017c. Grzegorz Kacprzak, prof. PW jest profesorem uczelni na Wydziale In\u017cynierii L\u0105dowej Politechniki Warszawskiej oraz Associate Director w ARCADIS Polska. Uko\u0144czy\u0142 studia na Politechnice \u0141\u00f3dzkiej, uzyska\u0142 stopie\u0144 doktora nauk technicznych w Institut National des Sciences Appliqu\u00e9es (INSA) w Lyonie we Francji, a w 2020 roku stopie\u0144 doktora habilitowanego nauk in\u017cynieryjno-technicznych na podstawie monografii habilitacyjnej pt. \u201eWsp\u00f3\u0142praca fundamentu p\u0142ytowo-palowego z pod\u0142o\u017cem gruntowym\u201d. Uko\u0144czy\u0142 r\u00f3wnie\u017c studia podyplomowe z zakresu zarz\u0105dzania produkcj\u0105 w ICAM Lille we Francji oraz programy rozwoju kompetencji przyw\u00f3dczych i zarz\u0105dzania strategicznego realizowane przez ICAN Institute. <\/em>
\nOd 2009 roku zwi\u0105zany jest z Politechnik\u0105 Warszawsk\u0105, gdzie prowadzi dzia\u0142alno\u015b\u0107 naukow\u0105 i dydaktyczn\u0105 w obszarze geotechniki, fundamentowania oraz budownictwa podziemnego. Od 1 pa\u017adziernika 2026 roku pe\u0142ni funkcj\u0119 profesora uczelni. Jego zainteresowania badawcze obejmuj\u0105 mechanik\u0119 grunt\u00f3w, interakcj\u0119 konstrukcji z pod\u0142o\u017cem gruntowym, projektowanie posadowie\u0144 budynk\u00f3w wysokich i wysoko\u015bciowych \u2013 ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem fundament\u00f3w p\u0142ytowo-palowych \u2013 projektowanie geotechniczne obiekt\u00f3w infrastrukturalnych, wzmacnianie pod\u0142o\u017ca gruntowego, stateczno\u015b\u0107 skarp i nasyp\u00f3w oraz zastosowanie zaawansowanych metod numerycznych w geotechnice. Szczeg\u00f3lne miejsce w jego dzia\u0142alno\u015bci naukowej zajmuj\u0105 zagadnienia zwi\u0105zane z geotechnik\u0105 infrastruktury transportowej, w tym projektowaniem podtorza kolejowego. <\/em>
\nJest autorem i wsp\u00f3\u0142autorem licznych publikacji naukowych, referat\u00f3w konferencyjnych i opracowa\u0144 technicznych po\u015bwi\u0119conych geotechnice i fundamentowaniu. Jego dzia\u0142alno\u015b\u0107 koncentruje si\u0119 na integracji nowoczesnych metod badawczych, modelowania numerycznego oraz oceny niezawodno\u015bci w praktyce projektowej, ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem obiekt\u00f3w infrastruktury transportowej i konstrukcji geotechnicznych.<\/em>
\nDorobek naukowy \u0142\u0105czy z ponad 22-letnim do\u015bwiadczeniem zawodowym w zakresie projektowania geotechnicznego i fundamentowego. Obecnie pe\u0142ni funkcj\u0119 Associate Director Geotechnical and Bridges Solutions<\/em>
\nHydrotechnical and Geotechnical Engineering Team Manager w ARCADIS Polska. W latach 2006-2022 zwi\u0105zany by\u0142 z WARBUD S.A., gdzie odpowiada\u0142 za rozw\u00f3j i zarz\u0105dzanie obszarem geotechniki oraz fundamentowania. W trakcie kariery czynnie uczestniczy\u0142 w projektowaniu posadowie\u0144 budynk\u00f3w wysokich i wysoko\u015bciowych, w tym rozwi\u0105za\u0144 wykorzystuj\u0105cych fundamenty p\u0142ytowo-palowe. Bra\u0142 r\u00f3wnie\u017c udzia\u0142 w realizacji projekt\u00f3w budowlanych, projekt\u00f3w wykonawczych i technologicznych obejmuj\u0105cych konstrukcje podziemne, tunele, obiekty mostowe, infrastruktur\u0119 kolejow\u0105 i drogow\u0105 oraz z\u0142o\u017cone konstrukcje geotechniczne realizowane w Polsce i za granic\u0105. <\/em>
\nW swojej dzia\u0142alno\u015bci naukowej i zawodowej koncentruje si\u0119 na zagadnieniach bezpiecze\u0144stwa i niezawodno\u015bci konstrukcji geotechnicznych oraz infrastruktury transportowej, \u0142\u0105cz\u0105c do\u015bwiadczenie akademickie z praktyk\u0105 projektow\u0105 przy realizacji najwi\u0119kszych inwestycji budowlanych i infrastrukturalnych w Polsce. Jego celem jest rozw\u00f3j nowoczesnych metod projektowania geotechnicznego opartych na analizach numerycznych, ocenie ryzyka oraz wykorzystaniu najnowszych osi\u0105gni\u0119\u0107 naukowych w praktyce in\u017cynierskiej.<\/em><\/p>\n","protected":false},"featured_media":9102,"menu_order":10,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","inline_featured_image":false},"categories":[34,31],"tags":[],"acf":{"afiliacja":"Politechnika Warszawska","Dopisek":""},"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/konferencje.inzynieria.com\/bibki2026\/wp-json\/wp\/v2\/prelegenci\/9063"}],"collection":[{"href":"https:\/\/konferencje.inzynieria.com\/bibki2026\/wp-json\/wp\/v2\/prelegenci"}],"about":[{"href":"https:\/\/konferencje.inzynieria.com\/bibki2026\/wp-json\/wp\/v2\/types\/prelegenci"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/konferencje.inzynieria.com\/bibki2026\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9102"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/konferencje.inzynieria.com\/bibki2026\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9063"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/konferencje.inzynieria.com\/bibki2026\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9063"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/konferencje.inzynieria.com\/bibki2026\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9063"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}